EEN KORTE TERUGBLIK IN DE GESCHIEDENIS VAN DE HAAGSE 'VRIJE' RADIO

 

Al decennia lang is Den Haag het middelpunt van de 'vrije' radio. Uit onvrede over de oninteressante muziekkeuze en het zinloze gezwets van de discjockeys op landelijke radiozenders, zijn er in Den Haag een aantal zenders opgestart die moesten voorzien in de steeds groter wordende behoefte aan goede (dans)muziek. In de jaren tachtig waren in Den Haag verschillende grote radiostations actief, waaronder:

Radio Stad Den Haag was de jongerenzender van Den Haag. Dankzij dit station is bijvoorbeeld de Italo-disco zeer populair geworden in Den Haag (een muziekstroming die eigenlijk verder in Nederland nauwelijks populair te noemen is). Naast de Italiaanse discomuziek werd er ook veel muziek uit Engeland, Amerika, Canada en Spanje gedraaid. Zo was er bijvoorbeeld ook al house en soul te horen!

 

Radio Controle Dienst

De drie genoemde 'vrije' radiostations zijn door de Radio Controledienst (RCD) vele malen uit de lucht gehaald. Echter door het uitzenden van reclames hadden de stations voldoende inkomsten om het lang te kunnen volhouden. Ook de ambtenaren van de Radio Controledienst en het Ministerie van W.V.C. bemerkten dat hun acties steeds vaker zinloos leken, omdat een de zenders soms binnen een uur alweer in de lucht waren!

Daarom ging de RCD in 1986, gesteund door een nieuwe wetgeving met verregaande mogelijkheden en bevoegdheden voor strafvervolging van de radiomakers, over tot hardere acties. De overheid had namelijk besloten dat de Haagse ether voor eens en altijd moest worden schoongeveegd...

Radio Centraal werd het eerste slachtoffer. Na een grote razzia en diverse invallen in de verschillende studio's van Radio Centraal, ging deze zender na een verwoede strijd in 1986 "voorgoed" uit de lucht. Randstad Radio, Radio Stad Den Haag en nog wat kleinere zenders bleven desondanks uitzenden, hoewel het steeds moeilijker werd, omdat ook de Radio Controledienst actief zenders uit de lucht bleef halen.

Als laatste in de Hofstad ging Radio Stad Den Haag op 1 januari 1988 uit de lucht. Deze moeilijke beslissing werd uiteindelijk genomen na een periode van intimidatie, achtervolging en in voorlopige hechtenis nemen van de radiomakers door Politie en Justitie. Hierdoor was het niet langer verantwoord om te blijven uitzenden.

Zo'n twee jaar lang was er weinig te beleven in de Haagse ether. Een paar zenders poogden zo af en toe uit te zenden, maar de Radio Controledienst was erg alert. Radio Stad Den Haag kreeg na een maanden lange strijd nog een vervolg op de Haagse kabel (via Lokatel), maar de gloriedagen van de Haagse ether waren definitief voorbij...

De overheid had haar beleidsplannen uitgevoerd: de Haagse ether was schoongeveegd. De Radio Controledienst (ondertussen RDR geheten) had vrijwel niets meer te doen en was ondertussen min of meer ingeslapen.

 

House-radio

In 1990 begon Den Haag op radiogebied weer langzaam te ontwaken... De eerste zenders begonnen weer voorzichtig met uitzenden. De house-muziek was ondertussen erg populair geworden en ook nu weer draaiden de landelijke zenders deze muziek niet! Kortom, er ontstond in de Residentie behoefte om de House-muziek via de ether te kunnen beluisteren... De eerste zenders die zich met House-muziek profileerden, hadden geen reclames (non-commercieel) en zonden voornamelijk in het weekend en 's avonds(laat) uit. Hierdoor verkleinden ze de kans om vroegtijdig uit de lucht te worden gehaald.

Een van die pioneers op House-gebied was radio X-Clusief, die op 2 augustus 1990 begon met uitzenden (eerst op 98.3 Mhz, nu op 98.0 Mhz). Deze zender is nu dus zo'n 11 jaar vrijwel continue in de lucht geweest (gefeliciteerd Harry!) en is van alle zenders die op dit moment in Den Haag te ontvangen zijn het langst in de lucht. Later in de jaren negentig zijn er nog meer voornamelijk House-geörienteerde zenders bijgekomen. De belangrijkste zenders waren/zijn:

 

Vrije radio

Eind jaren 90, is de Radio Controle Dienst (tegenwoordig Dienst Telecom (DT) genaamd) weer hard bezig geweest om de ether leeg te krijgen. Frequenties moesten vrijgemaakt worden, zodat deze verkocht kunnen worden aan commerciële zenders. Men is een paar jaar goed bezig geweest met het uitdelen van boetes, zonder ook maar een inval te doen bij de zendlocatie. Zeer doeltreffend tegen zenderbezitters die geld hebben. Wanneer ze niet betaalden, kreeg je deurwaarder op bezoek. Dus het werd snel erg leeg in de ether.

De enige zenders die nog bleven uitzenden, waren de zenders waar niets "te halen" viel. Tonka (vanuit een kraakpand, dat de politie toch niet binnen durfde vallen uit angst voor rellen) en Radio X-clusief (eenmans-station waar geen geld te pakken is). In 2002 is Tonka toch maar gestopt met uitzenden, omdat de politie toch met een inval ging dreigen. Radio X-clusief is nu het enige station dat via ether nog uitzendt. X-clusief heeft (alweer) een rechtzaak achter de rug, maar wat daar uit komt, is nog heel onzeker. De overige radiostations zijn maar begonnen met het maken van internet-radio, omdat je dan geen last meer hebt van de DT. Maar de goede oude radio-sfeer is in Den Haag verdwenen (alleen tijdens de feestdagen gebeurt er nog wat). De ether is nu gevuld met commerciële en lokale zenders die vrijwel hetzelfde format draaien voor de grote massa. Hopelijk zal er ooit een mogelijkheid worden geschapen om een of meerdere goede legale radiostations op te zetten waarop andere muziek te horen is, dan we nu voorgeschoteld krijgen. Vooral de (niet commerciele) dance is een ondergeschoven kindje.


Deze pagina heb ik samengesteld als dank voor al die mensen die zich hebben ingezet, met alle risico's die er aan verbonden waren, om van Den Haag een leuke radiostad te maken en zo van goede muziek te voorzien!

 

 

Naar begin van pagina